W Ojcowie, na łódce spotkało się dwóch logotaraputów: Alex Vesely i Tomasz Gubała. Alex to jeden z najlepszych na świecie logoterapeutów, wnuk Viktora Frankla, uczeń Elizabeth Lukas, producent filmowy. Tomasz to logoterapeuta i logoprofilaktyk, prezes fundacji ARCHEZJA i ojcowianin z dziada pradziada. O czym rozmawiają?…

1. Istota i pochodzenie logoterapii

Alexander Vesely podkreśla, że logoterapia nie jest abstrakcyjnym systemem wymyślonym w „wieży z kości słoniowej” [00:45]. Viktor Frankl był wnikliwym obserwatorem życia. Zauważył, że niektórzy ludzie zachowują stabilność psychiczną w skrajnie trudnych warunkach, podczas gdy inni, mający relatywnie łatwe życie, popadają w rozpacz [01:05].
Kluczowym elementem tej różnicy jest sens życia [01:29]. Najważniejsze pytanie, jakie człowiek powinien sobie zadać, to nie: „Co dostaję od życia?”, ale „Dlaczego żyję?” [01:51].
Brak odpowiedzi na to pytanie prowadzi do tzw. próżni egzystencjalnej, która może dotknąć każdego – niezależnie od wieku, wykształcenia czy statusu materialnego [01:59].

2. Sens w obliczu kryzysu i tragedii

W obliczu trudności naturalnie pojawia się pytanie: „Po co mam przez to przechodzić?” [03:01]. Vesely przywołuje historię swojego dziadka, który po przeżyciu obozów koncentracyjnych dowiedział się, że nikt z jego bliskich nie ocalał [03:14].
Frankl musiał wtedy na nowo odnaleźć sens. Zamiast pytać, co jest dobre dla niego, zapytał: „Do czego jestem jeszcze potrzebny na tym świecie?” [03:41]. Tragedie zmieniają możliwości odnajdywania sensu, ale nigdy całkowicie ich nie niszczą [04:12].

3. Rola wychowawców i edukacji

Wychowawcy mają ogromną odpowiedzialność, która polega przede wszystkim na uczeniu ludzi odpowiedzialności, rozumianej jako zdolność do odpowiadania na sytuacje i warunki, w jakich się znajdujemy [04:59].
Zadaniem edukatora jest pomóc młodemu człowiekowi dostrzec jego potencjał, ale ostateczny wybór drogi musi należeć do samej jednostki [05:46]. Narzucanie młodzieży gotowych schematów rzadko działa [06:15].
Najlepszą metodą wychowawczą jest dawanie dobrego przykładu (bycie wzorem do naśladowania) [06:43].

4. Samotranscendencja i szczęście

Odkrywanie sensu motywuje do działania na rzecz świata, a nie tylko dla samego siebie. Chodzi o dostrzeżenie tego, co w świecie wymaga naprawy lub poprawy [07:38].
Proces ten często wymaga wysiłku i zmagań, jednak to konstruktywne napięcie chroni człowieka [08:58]. W przeciwieństwie do teorii Zygmunta Freuda, który uważał, że człowiek dąży do stanu całkowitego braku napięcia i czystej przyjemności, Frankl twierdził, że takie skupienie na własnym wnętrzu cechuje osoby neurotyczne [09:16].
Szczęście jest efektem ubocznym realizacji sensu. Kiedy skupiamy się na wartościach wykraczających poza nas samych, stajemy się szczęśliwi [10:46]. Czasami realizacja sensu wiąże się nawet z ostatecznym poświęceniem, np. w imię walki z niesprawiedliwością polityczną [11:03].

5. Podsumowanie i ocena pracy Fundacji ARCHEZJA

Na koniec Alexander Vesely wyraża wielkie uznanie dla pracy Tomasza Gubały i jego fundacji [13:07]. Chwali podejście, które przekłada skomplikowane i z pozoru abstrakcyjne idee logoterapii na prosty język gier i przykładów zrozumiały dla dzieci i młodzieży [11:46].
Podkreśla, że sens jest dostępny dla każdego i w każdym momencie – nie trzeba czekać, aż dorośniemy lub wydarzy się coś wielkiego [12:09]. Vesely dodaje, że jego dziadek, Viktor Frankl, z pewnością byłby zachwycony taką formą popularyzacji jego myśli [13:14].

Film z tą rozmową możesz obejrzeć pod adresem: https://www.youtube.com/watch?v=06V6d_RuehA

Świadomość sensu życia lekiem na kryzys

Tak tę rozmowę zatutułowało Polskie Forum Rodziców na stronie:
https://polskieforumrodzicow.pl/opinie-aktualnosci/swiadomosc-sensu-zycia-lekiem-na-kryzys

Poniżej cytujemy cały artykuł:

Odkrycie sensu życia pozwala przetrwać najtrudniejszy nawet czas – twierdzi logoterapeuta Alex Vesely w rozmowie z Tomaszem Gubałą.

Ostatnie lata nie są dobrym czasem dla prawidłowego stanu psychicznego dzieci i młodzieży. Czas pandemii oraz dotykające nas bezpośrednio skutki wojny na Ukrainie powodują, iż życie stało się trudniejsze, a perspektywy na przyszłość mogą nie wydawać się tak optymistyczne, jak jeszcze kilka lat wcześniej. Kryzys obserwowany jest wśród młodego pokolenia, w którym rośnie poczucie beznadziejności, niewiary we własne możliwości, skutkujące coraz częściej apatią, pogorszeniem relacji z rówieśnikami i rodziną, samookaleczeniami, a w skrajnych przypadkach samobójstwami.

Logoprofilaktyka pomocna w trudnym dla młodych czasie

Czy logoprofilaktyka, czyli profilaktyka robiona na podstawie logoterapii jest w stanie pomóc dzieciom i młodzieży w tym najtrudniejszym od lat okresie? Co doradzić nauczycielom i wychowawcom, by skuteczniej mogli pomagać swoim podopiecznym?

Temat podjęli dwaj logoterapeuci – Tomasz Gubała, prezes Fundacji Wspomagającej Wychowanie „Archezja” oraz Alex Vesely – jeden z najlepszych na świecie logoterapeutów, producent filmowy, uczeń Elizabeth Lucas i wnuk Viktora Frankla.

Rozmowa prezesa Fundacji ARCHEZJA z Alexandrem Vesely - wnukiem V. Frankla

Logoterapia nie jest czymś nowym. Metodą obserwacji i wyciągania wniosków z porównania ważnych ludzkich zachowań, które pozwalały jednym osobom na dobre życie i utrzymanie dobrej kondycji psychicznej, pomimo trudnych doświadczeń, a innym – mimo, że żyło im się łatwo – na popadanie w depresję i rozpacz Viktor Frankl doszedł do przekonania, że centralnym elementem życia jest jego sens – mówi Alex Vesely.

Pokonać egzystencjalną pustkę

Podstawowe pytanie nie brzmi „z czego żyję”, ale „po co żyję”. Jeśli nie odkryjemy sensu życia pozostaniemy w tzw. pustce egzystencjalnej, pomimo faktu, że mamy wszystko co wydaje nam się niezbędne do życia i co czyni nas bezpiecznymi ekonomicznie. Dotyczy to każdego z nas, młodszego czy starszego, bogatego czy ubogiego.

– Ludzie, którzy znaleźli zadanie, w którym widzą sens – pracę, twórczość, pomoc innym – stają się silni, stabilni, odporni fizycznie i psychicznie – podkreśla Alex Vesely. – W kryzysie, który może dotknąć każdego, ważne jest uświadomienie sensu przetrwania trudności, przykrych doświadczeń, załamania – twierdzi.

I dodaje, że Sam Viktor Frankl przeżył uwięzienie w obozie koncentracyjnym, stracił swoich bliskich i musiał na nowo zdefiniować sens swojego życia, zastanowić się w czym jest dobry, co może zrobić dla innych, a nie tylko dla siebie.

Zadania do wypełnienia pokonają złe doświadczenia

Niektórych tragicznych doświadczeń nie da się w pełni przezwyciężyć, ale warto zdać sobie sprawę, że będziemy sobie mogli z nimi lepiej poradzić, kiedy uświadomimy sobie sens stojących przed nami zadań.

– Trudności życiowe, a nawet tragedie nie eliminują możliwości odnalezienia sensu, one go zmieniają – twierdzi Alex Vesely.

Na ramionach nauczycieli i wychowawców spoczywa wielka odpowiedzialność za dzieci i młodzież, z która się stykają i którą kształcą. To odpowiedzialność głównie za nauczenie młodych pokoleń bycia odpowiedzialnymi, czyli reagowania na warunki wokoło, ale i wewnątrz samego siebie.

Pedagog ma zadanie ukazanie i uświadomienie młodej osobie jej możliwości, potencjałów, które warte są rozwijania, a których ona sama często nie dostrzega.

– Najlepszym sposobem na uczenie jest bycie samemu dobrym przykładem. Będąc wzorami dla młodszych najprawdopodobniej mamy wtedy na nich największy wpływ – mówi Alex Vesely.

Odkrycie sensu życia daje radość

Znalezienie sensu inspiruje nas do jego wypełnienia, do podjęcia działań na rzecz naprawy świata, choćby tego nam najbliższego, do zrobienia czegoś, co uważamy za ważne. Nie należy się skupiać wyłącznie na sobie, ale zauważyć potrzeby istniejące wokół nas.

Jeśli poczujemy się spełnieni w działaniu spowoduje to nasze dobre samopoczucie. Pokonanie barier, które nieraz towarzyszą realizacji naszych celów, podjęcie walki, wykonanie wysiłku powinno nas chronić jako istoty ludzkie. Nie żyjemy w próżni i doznajemy różnych napięć, co jest naturalnym doświadczeniem każdego człowieka, dlatego dawni twórcy psychoterapii, tacy jak Freud, błędnie wyobrażali sobie, że ludzie dążą do wewnętrznej równowagi i skupiają się przede wszystkim na osiąganiu przyjemności, podczas gdy – według Viktora Frankla – to cecha ludzi neurotycznych, indywidualistów i egocentryków, czyli tak naprawdę osób cierpiących na chorobę osiągania coraz to nowych doznań, a kiedy one się spełniają, to znikają i człowiek taki odczuwa pustkę i znów szuka kolejnych.

– Jeśli zamiast przyjemności szukamy sensu, czegoś wartościowego, co jest ważne nie tylko w kontekście samego siebie, ale szerzej, wtedy doznajemy uczucia szczęścia, co tak naprawdę jest skutkiem ubocznym wypełnienia sensu życia – mówi Alex Vesely. I dodaje, że ktoś, kto wypełnia sens zwykle staje się szczęśliwy.