Gościem Wojciecha Słoniny z MGOPS Wieliczka był Tomasz Gubała – profilaktyk roku, prezes Fundacji Wspomagającej Wychowanie „ARCHEZJA” oraz współzałożyciel Krakowskiego Instytutu Logoterapii.
Poniżej w kilku słowach co zawierało wystąpienie prezesa „ARCHEZJI”:
1. Paradoks współczesnego kryzysu
Żyjemy w czasach obiektywnie bezpiecznych, dostatnich i pełnych możliwości. Mimo to współczesny człowiek – a w szczególności młode pokolenie – zmaga się z głębokim kryzysem psychicznym i egzystencjalnym [02:42]. Przejawia się on poprzez:
- Epidemię samotności – poczucie izolacji pomimo stałego przebywania w tłumie (lub sieci) [03:22].
- Wypalenie pomimo sukcesu – utratę sił i celu, nawet w przypadku osiągania świetnych wyników materialnych i zawodowych [03:36].
- Lęk pomimo bezpieczeństwa – stały niepokój w stabilnych warunkach życia [04:03].
- Pustkę egzystencjalną – zagubienie w obliczu nadmiaru opcji i tzw. „kryzysu urodzaju” [04:45].
„Współczesny człowiek często ma za co żyć, ale zupełnie nie wie, po co żyje”. – Viktor Frankl [06:08]
2. Kim był Viktor Frankl i czym jest Logoterapia?
Logoterapia (z greckiego logos – sens) to metoda psychoterapeutyczna stworzona przez austriackiego psychiatrę i neurologa, Viktora Emila Frankla [05:57].
Frankl, jako więzień czterech obozów koncentracyjnych (w tym Auschwitz), stracił najbliższą rodzinę, status społeczny i cały dorobek naukowy. Udowodnił jednak, że człowiekowi można odebrać wszystko, oprócz jednej rzeczy: wolności wyboru postawy wobec tego, co go spotyka [09:10]. Logoterapia opiera się na założeniu, że główną siłą motywacyjną człowieka nie jest dążenie do przyjemności czy władzy, ale wola sensu – potrzeba odkrycia celu i misji w życiu [14:56].
3. Trzy wymiary człowieka według logoterapii
Aby zrozumieć ludzkie zachowania i źródła kryzysów, logoterapia opisuje człowieka w trzech wymiarach [26:25]:
- Wymiar biologiczno-fizyczny: Obszar instynktów, popędów i automatycznych reakcji organizmu [26:43].
- Wymiar psychiczny (psyche): Obszar emocji, potrzeb psychicznych, ambicji oraz chęci budowania pozycji społecznej [27:01].
- Wymiar duchowy (noetyczny): Najgłębszy wymiar ludzki, w którym kryje się wolna wola, sumienie oraz unikalne pragnienie odkrywania sensu życia [27:46].
4. Zagrożenia: Konformizm, totalitaryzm i uzależnienia
Gdy człowiek doświadcza frustracji woli sensu (pustki), ucieka przed odpowiedzialnością za własne życie. Ta ucieczka przyjmuje najczęściej dwie formy [17:51]:
- Konformizm: Bezrefleksyjne naśladowanie innych (np. influencerów, celebrytów) i realizowanie „zapożyczonego sensu” [18:36].
- Totalitaryzm: Ślepe podporządkowanie się władzy lub tyranowi z lęku przed samodzielnym decydowaniem [20:10].
Obie postawy wynikają z lęku przed odpowiedzialnością, która jest nieodłącznym elementem prawdziwej wolności [21:05].
5. Logoprofilaktyka: Jak ratować młode pokolenie?
Odpowiedzią na współczesne kryzysy młodych ludzi nie jest nadmierna nadopiekuńczość, lecz logoprofilaktyka [28:43].
- Przygotowanie na kryzys, a nie chronienie przed nim: Kryzysy w życiu są nieuniknione. Zadaniem dorosłych jest wyposażyć młodego człowieka w narzędzia, by potrafił stawić im czoła [28:59].
- Trening wolności i odpowiedzialności: Wolność jest jak nasiono. Wychowanie polega na uczeniu młodzieży mądrego korzystania z wolnej woli i ponoszenia konsekwencji swoich czynów [25:08].
- Wzmacnianie sumienia: Sumienie traktowane jest jako „organ sensu”, który pomaga odróżnić to, co wartościowe, od działań destrukcyjnych [29:10].
- Odkrywanie własnych talentów: Prelegent zachęca do badania swoich mocnych stron (np. za pomocą testu Instytutu Gallupa), aby trafniej zdefiniować swoją unikalną rolę w świecie [16:10].
Podsumowanie i rekomendacje
Człowiek potrzebuje sensu bardziej niż chwilowego komfortu, ponieważ to właśnie sens porządkuje nasze emocje i buduje dojrzałość [30:17].
Polecana literatura i źródła [29:45]:
- Książka Viktora Frankla: „Człowiek w poszukiwaniu sensu. Głos nadziei z otchłani Holocaustu”
- Sztuka teatralna: „Synchronizacja w Birkenwald” (wystawiana przez Krakowski Instytut Logoterapii)
- Portale edukacyjne i instytucje: archezja.pl oraz logoterapia-krakow.pl
Źródło materiału: MGOPS Wieliczka / YouTube